Muzeum Książki Dziecięcej pełni wiele funkcji. Jego bogactwem jest unikatowy księgozbiór, obejmujący literaturę polską dla dzieci (od 1801 roku do chwili obecnej), literaturę obcą w wyborze oraz bogatą literaturę przedmiotu (polską i obcą). Dysponuje czytelnią czynną przez sześć dni w tygodniu. Ze zbiorów Muzeum korzystają przede wszystkim osoby dorosłe, zawodowo związane z literaturą dla młodego czytelnika. Ponad 1/3 wszystkich osób odwiedzających MKD stanowią studenci, głównie pedagogiki, polonistyki, bibliotekoznawstwa, Akademii Sztuk Pięknych. Sporą rzeszę czytelników stanowią pracownicy naukowi prowadzący zajęcia z literatury dla dzieci. Czytelnię Muzeum odwiedzają ponadto pisarze, ilustratorzy, redaktorzy, wydawcy nauczyciele, maturzyści, instruktorzy ognisk i domów kultury, autorzy podręczników szkolnych.

Muzeum Książki Dziecięcej to także polskie centrum informacji o książce dziecięcej.

Większości informacji udziela się tu w bezpośrednim kontakcie z czytelnikiem, ale odpowiadamy też na liczne telefony, listy, e-maile, również zagraniczne, dotyczące przede wszystkim szczegółów z życia i twórczości autorów książek oraz zawartości czasopism dziecięcych. Dużym powodzeniem cieszą się informacje z archiwizowanych w MKD wycinków prasowych, a także z polskich i zagranicznych czasopism fachowych. Warsztatem pracy informacyjnej są katalogi kartkowe (zamknięte w 2000 roku) oraz bazy komputerowe – opisów bibliograficznych, haseł osobowych i haseł przedmiotowych. Swoiste bogactwo stanowią kartoteki: zagadnieniowa beletrystyki i literatury fachowej, artykułów o autorach i recenzji książek, autorów recenzji i opracowań krytycznych, ponadto: kartoteka ilustratorów polskich i zagranicznych, kartoteka tłumaczeń oraz bieżącej bibliografii (według Przewodnika Bibliograficznego).

Docenianym przez literaturoznawców, edytorów i publicystów źródłem informacji jest opracowywana w Muzeum Książki Dziecięcej od roku 1964 (chwilowo wstrzymana z powodu trudnej sytuacji finansowej Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy) "Bibliografia z zakresu historii i krytyki literatury dla dzieci, bibliotekarstwa i czytelnictwa dziecięcego”. Jest to jedyne w Polsce opracowanie bibliograficzne o takim charakterze, poświęcone literaturze dziecięcej - kompletna publikacja obejmująca piśmiennictwo związane z wszelkimi problemami i aspektami literatury dla dzieci i młodzieży.

Drugim przedsięwzięciem wydawniczym MKD jest ukazująca się sukcesywnie od lat 60. minionego wieku bibliografia retrospektywna literatury dla dzieci i młodzieży. Ostatnio wydany tom ,,Bibliografia literatury dla dzieci i młodzieży 1901-1917” pochodzi z roku 2005. Obecnie czeka na możliwość ukazania się drukiem opracowana wstępnie bibliografia literatury XIX wieku.

Do zadań Muzeum Książki Dziecięcej należy również praca dydaktyczna. Co roku wygłasza się tu  kilkadziesiąt prelekcji dla grup studenckich z wydziałów pedagogicznych, filologicznych, bibliotekoznawstwa oraz sztuk pięknych, a także dla bibliotekarzy i nauczycieli – polskich i zagranicznych. W ramach spotkań uczestnicy poznają także historię i dzień dzisiejszy Muzeum, mają okazję zobaczyć najwartościowsze książki – polskie i obcojęzyczne, zapoznać się z warsztatem informacyjnym, dowiedzieć się o ważniejszych pozycjach z literatury fachowej.

Muzeum Książki Dziecięcej uczyniło jednym ze swoich zadań wielokierunkową promocję wartościowych książek dla młodego czytelnika. Służą temu celowi:

  • wystawy (polskie i zagraniczne),
  • spotkania z twórcami i promocje książek (między innymi w bibliotekach i szkołach warszawskich oraz województwa mazowieckiego),
  • wykłady dotyczące literatury dla dzieci,
  • sesje, seminaria, spotkania związane z literaturą dla dzieci (organizacja, współorganizacja, uczestnictwo, patronaty),
  • warszawskie festiwale książki dziecięcej, w których organizacji MKD uczestniczy jako patron lub współorganizator,
  • seria wydawnicza “Muzeum Książki Dziecięcej poleca” (wspólna z Wydawnictwem MUZA SA),
  • pismo fachowe “Świat Książki Dziecięcej” - tworzony w  MKD dodatek do “Poradnika Bibliotekarza”,
  • publicystyka (recenzje w pismach krytycznoliterackich),
  • udział w audycjach radiowych i telewizyjnych poświęconych książkom dla młodego czytelnika,
  • Konkurs Literatury Dziecięcej im. Haliny Skrobiszewskiej wyłaniający coroczną Listę Skarbów Muzeum Książki Dziecięcej (od 2008 roku),
  • udział w gremiach jurorskich najważniejszych polskich konkursów literatury dla dzieci i młodzieży.

Ważnym i ciekawym doświadczeniem  stało się zorganizowanie wystawy „Korczak i dzieci. Wspólnota życiem okupiona” wspólnie z Teatrem Lalka, w 65. rocznicę śmierci Starego Doktora i jego wychowanków. Wystawie książek ze zbiorów MKD  (wśród których było wiele pierwszych wydań) oraz zebranym przez teatr dokumentom towarzyszyła mistrzowska scenografia Adama Kiliana. Wystawa była przykładem udanego połączenia pięknej plastyki z ekspozycją druków oraz zdarzeniami o charakterze teatralnym i muzycznym. Oglądała ją codziennie kilkudziesięcioosobowa dziecięca widownia oraz wielu dorosłych, m.in. studentów uczestniczących w zajęciach organizowanych przez MKD. Wystawa była wydarzeniem w życiu kulturalnym stolicy, wywołała też zainteresowanie za granicą. Odwiedził ją m.in. Thomas Hammarberg – Komisarz Rady Europy – oraz przedstawiciele towarzystw korczakowskich z różnych krajów. Podobny sukces odniosło inne wspólne przedsięwzięcie Teatru Lalka i Muzeum Książki Dziecięcej – wystawa ,,Zwierzęta i zwierzydła w ilustracji polskiej”, na której znalazły się ilustracje ze zbiorów MKD, zaproponowane i udostępnione do reprodukcji przez pracowników Muzeum (2009).

Muzeum Książki Dziecięcej współpracuje także z warszawskimi bibliotekami. Udaną formą współdziałania w ostatnich latach była wystawa "Ilustratorzy dzieciom”, przygotowana przez MKD i Ursynotekę, a eksponowana w ratuszu Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy (2010).

W roku 2011 Muzeum Książki Dziecięcej uczciło jubileusz Bohdana Butenki mistrza polskiej ilustracji – dużą wystawą "35 maja i później...  Bohdan Butenko pinxit”. Wystawa wciąż cieszy się ogromną popularnością i uznaniem, zarówno w Polsce (odwiedziła wiele bibliotek i galerii sztuki), jak i za granicą (Rzym, 2013). W 2014 roku po raz drugi została pokazana w Warszawie, w Arkadach Kubickiego na Zamku Królewskim, podczas Festiwalu Książki dla Dzieci i Młodzieży “Czytajmy”.

W roku 2012 cały świat obchodził 200. rocznicę pierwszego wydania ,,Kinder- und Hausmärchen” Wilhelma i Jakuba Grimmów. Muzeum Książki Dziecięcej włączyło się w obchody tej rocznicy, przygotowując fragment (część narracyjną) ogromnej wystawy eksponowanej w Bibliotece Narodowej w Rzymie. Otwarcie wystawy miało miejsce podczas miedzynarodowego kongresu “Kopciuszek jako tekst kultury”. Jako współtwórcy wielkiej Grimmowskiej imprezy, uczestniczyliśmy w rzymskim kongresie w listopadzie 2012 roku.

Rok 2014 to czas pierwszych warszawskich festiwali książki dziecięcej. MKD jest współtwórcą festiwalu TERE-FERE, który miał już dwie edycje: zimową i letnią, oraz patronem i współorganizatorem festiwalu “Czytajmy”.

Muzeum Książki Dziecięcej to również dwa oddziały:  Izba Pamięci Marii Kownackiej oraz Biblioteka im. Haliny Rudnickiej, mieszczące się w warszawskiej dzielnicy Żoliborz. Obie pisarki zapisały w testamentach swoje  mieszkania, wraz z wyposażeniem i księgozbiorem, Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy (współspadkobiercą Izby Pamięci Marii Kownackiej jest Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa), z przeznaczeniem na pracę z dziećmi. Tę wolę pisarek Biblioteka uszanowała. Kawalerka Marii Kownackiej na Żoliborzu wciąż tętni życiem i przyjmuje, obok studentów i badaczy twórczości pisarki, także liczne grupy dzieci – ze szkół i przedszkoli. Program wycieczki można ustalić wcześniej, dostosować do wieku i zainteresowań uczestników oraz czytanej w szkole lektury.

Biblioteka im. Haliny Rudnickiej, wraz z pamiątkowym gabinetem pisarki, mieszczącym się na piętrze budynku, ma charakter tradycyjnej biblioteki rodzinnej, integrującej trzy pokolenia wiernych jej czytelników. Jako biblioteka – oddział Muzeum Książki Dziecięcej – gromadzi i udostępnia księgozbiór dziecięcy o dużych walorach literackich i graficznych. Tu odbywają się liczne spotkania promujące wartościową i piękną książkę, są również prowadzone systematyczne warsztaty literacko-plastyczne oraz lekcje biblioteczne dla dzieci.

Muzeum Książki Dziecięcej nie stanowi jeszcze zapisanej karty. Jego historia wciąż się tworzy. Nowe czasy niosą nowe wyzwania, dają też nowe możliwości. Na pewno kamieniem milowym w historii tego niepowtarzalnego miejsca będzie otrzymanie nowego lokalu w zmodernizowanym gmachu Biblioteki Publicznej przy ul. Koszykowej.

Go to top