Słowo wstępne ambasadora Krzysztofa Szumskiego

Bardzo serdecznie witam wszystkich uczestniczących w naszym dzisiejszym tradycyjnym spotkaniu w Bibliotece na Koszykowej, nadal w formule on line. Tematem spotkania są Chiny, a bardziej precyzyjnie XX Zjazd Komunistycznej Partii Chin. Nasz temat brzmi „Chińska partia w obliczu zmian: rozmowy o XX Zjeździe …

Zjazd KPCh to wydarzenie niezwykle ważne, zarówno dla kierownictwa jak i dla całego narodu chińskiego. Będzie miał on także bardzo duże znaczenie dla polityki zagranicznej Chin, a ze względu na pozycję zajmowaną przez Chiny, także dla rozwoju sytuacji światowej.

Ważnym sygnałem dla obserwatorów zjazdu jest skład osobowy wybranych na nowo najwyższych gremiów partyjnych, a szczególnie Biura Politycznego i Stałego Komitetu Biura Politycznego. Będzie to miało istotny wpływ na system zarządzania, zarówno partią jak i państwem oraz na realizowaną strategię gospodarczą i politykę społeczną. Wielkie znaczenie dla świata, w tym też dla nas Polaków, będzie miała, prawdopodobnie na nowo kształtowana w niektórych aspektach, polityka międzynarodowa Chin.

Wprawdzie dzisiejszy wykład nie koncentruje się na polityce zagranicznej Chin, ale przedstawione nowe tendencje w polityce wewnętrznej i zarządzaniu Chinami, będą miały silne związki z sytuacją międzynarodową i planami polityki zagranicznej Chin. Dlatego chcę zasygnalizować 3 sfery gdzie związki ze stanowiskiem Chin, będą bardzo ważne dla sytuacji światowej.

Na początek uwaga tylko częściowo dot. polityki zagranicznej Chin, bo Chiny zawsze zdecydowanie przedstawiają sprawę Taiwanu jako problem wyłącznie wewnętrzny. Tym razem jednak Chiny będą musiały uwzględnić bardziej aktywne, a nawet agresywne działania USA wokół Tajwanu. Obok niedawnej demonstracyjnej wizyty na Taiwanie pani Nancy Pelosi, przewodniczącej Izby Reprezentantów, a

także nowych dostaw nowoczesnego uzbrojenia, potwierdzeniem tej tendencji jest tworzenie swego rodzaju kartelu CHIP 4 producentów niektórych półprzewodników, obejmującego USA, Japonię, Koreę Płd. i właśnie Taiwan. Potwierdza to także chęć zachowania przez USA pozycji technologicznego hegemona.

W regionie Azji i Pacyfiku, tj. w strefie bezpośrednio dotyczącej Chin, również nastąpiła wyjątkowa aktywizacja USA, a szerzej państw anglosaskich. Po bezprecedensowym „upokorzeniu” Francji we wrześniu 2021, poprzez doprowadzenie do zerwania przez Australię realizowanego od 2 lat, kontraktu zbrojeniowego i zastąpienia go kontraktem z USA i W. Brytanią, a następnie utworzenia paktu „Aukus”, łączącego te 3 państwa anglosaskie, USA podjęły również działania aktywizujące grupę „Quad” składającą się z USA, Australii, Japonii i Indii., której narzucanym przez USA celem jest, poprzez współpracę i wspólne manewry woskowe, blokowanie wzrostu roli Chin. Ponadto Stany Zjednoczone stworzyły jeszcze jedną organizację IPEF – Indo – Pacyfic Economic Framework. Jej zainteresowania są nakierowane na ekonomię cyfrową, łańcuchy dostaw, zieloną energię i walkę z korupcją, a więc umowa tworząca organizację nie dotyczy bezpośrednio wolnego handlu, ale ma zgodnie z interesami USA zapewniać przede wszystkim ograniczanie wpływów chińskich w regionie.

Jeszcze bardziej niepokojące i dramatyczne, także dla chińskiej polityki zagranicznej, są wydarzenia jakie mają miejsce na przeciwległym krańcu Eurazji. Rosyjski partner, w swoim szalonym dążeniu do budowy „ruskiego miru” zaangażował się w agresywną, wyczerpującą wojnę na Ukrainie, gdzie ściera się nie tylko z Ukraińcami, ale pośrednio z całym potencjałem państw NATO. Co gorsza doszło do sytuacji, że obok głównych stratnych tego konfliktu tj. Ukrainy i Rosji, wielkim przegranym prawdopodobnie będzie także Unia Europejska, a właściwie cała Europa. Unia Europejska, która dla Chin miała być ważnym partnerem w

powstającym świecie wielobiegunowym. W konsekwencji tego konfliktu, Unia Europejska chwieje się w swoich strukturach, poważne są też zagrożenia dla strefy euro. Anglosasi tak manipulują niektórymi europejskimi państwami i indywidualnymi politykami, że w konsekwencji UE prowadzi samobójczą politykę w dziedzinie energii, ale i w sektorach żywnościowym, zbrojeniowym i finansowym, co służy szczególnie interesom USA, a co może zakończyć się upadkiem wielu gałęzi europejskiego przemysłu i dramatycznym kryzysem społecznym, a w dalszej kolejności już pełnym podporządkowaniem Europy USA.

Dylematem Chin jest, czy kontynuować próby skłonienia słabnącej UE m.in. poprzez nowe propozycje i konkretną współpracę, do bardziej samodzielnego stanowiska w sprawach światowych ( i taka jest chyba linia obecnej polityki), czy też już tylko koncentrować się na współpracy dwustronnej z niektórymi wybranymi państwami. W dalszej perspektywie Chiny, w przypadku umocnienia się podporządkowania Europy przez USA, muszą liczyć się, że kraje europejskie, niezależnie od ich stanu i woli współpracy z Chinami, będą musiały realizować polecenia Waszyngtonu i dążyć do ograniczania relacji z Chinami.

Słuchając dzisiejszych wypowiedzi naszych znakomitych prelegentów musimy więc mieć też na uwadze przewidywania, jak nowe tendencje, decyzje i plany XX Zjazdu KPCh, będą mogły wpłynąć na wspomniane przeze mnie sprawy międzynarodowe

Proszę pana profesora Dominika Mierzejewskiego o zabranie głosu. Przypomnę, że jest profesorem Uniwersytetu Łódzkiego, kierownikiem Ośrodka Spraw Azjatyckich, wybitnym specjalistą zarówno w chińskiej polityce zagranicznej, jak i w sprawach rozwoju polityczno – ekonomicznego współczesnych Chin. Jest też autorem licznych publikacji na te tematy.

W prezentacji wezmą także aktywny udział współpracownicy Pana Profesora, również znakomici znawcy problematyki chińskiej, pani Joanna Nawrotkiewicz i pan Adrian Brona.